აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციამ საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს (ICC) ფართომასშტაბიანი სანქციები დაუწესა. გადაწყვეტილება 9 ოქტომბერს, რამდენიმე საათში მას შემდეგ გამოცხადდა, რაც სასამართლოს ყოფილ მოსამართლეს, ნავი პილაის, ნობელის მშვიდობის პრემია მიენიჭა.
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ ვაშინგტონი არ დაუშვებს საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს მიერ ამერიკის მოქალაქეების სისხლისსამართლებრივ დევნას.
ახალი სანქციები მხოლოდ სასამართლოს მოსამართლეებსა და პროკურორებს არ ეხება. შეზღუდვები უშუალოდ სასამართლოს წინააღმდეგაც ამოქმედდება და შესაძლოა გავლენა იქონიოს იმ კომპანიებზე, რომლებიც მას ფინანსურ, ტექნოლოგიურ და სხვა მომსახურებას უწევენ.
ეს ნიშნავს, რომ სასამართლოს შეიძლება გაურთულდეს საბანკო ანგარიშებით, სადაზღვევო მომსახურებითა და პროგრამული უზრუნველყოფით სარგებლობა.
საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს პროკურორის მოადგილემ, ნაზჰათ შამიმ ხანმა, გადაწყვეტილება დაგმო და განაცხადა, რომ სანქციების მიუხედავად, სასამართლო გამოძიებებსა და სამართლებრივ საქმიანობას გააგრძელებს.
ვაშინგტონსა და ჰააგაში მდებარე სასამართლოს შორის დაპირისპირება ახალი არ არის. აშშ განსაკუთრებით ეწინააღმდეგება ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს წინააღმდეგ გაცემულ დაკავების ორდერს. უთანხმოების კიდევ ერთი მიზეზი ავღანეთში ამერიკელი სამხედროების მოქმედებებთან დაკავშირებული წარსული გამოძიებაა.
სასამართლო 2002 წელს შეიქმნა და მისი მთავარი დანიშნულება ომის დანაშაულების, კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებისა და გენოციდის საქმეების განხილვაა.
სანქციების გამოცხადებას განსაკუთრებული სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს, რადგან იმავე დღეს ნობელის მშვიდობის პრემია სწორედ საერთაშორისო მართლმსაჯულების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის მიენიჭა 85 წლის სამხრეთაფრიკელ იურისტს, ნავი პილაის. იგი საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს მოსამართლე 2003–2008 წლებში იყო.
ახალმა გადაწყვეტილებამ შესაძლოა აშშ-სა და მის ევროპელ მოკავშირეებს შორის ურთიერთობაც დაძაბოს. ევროკავშირში უკვე განიხილავენ სასამართლოსა და მასთან თანამშრომელი ორგანიზაციების სანქციებისგან დაცვის შესაძლო მექანიზმებს.
