33 წელი სოხუმის დაცემიდან - 1993 წლის 27 სექტემბერი საქართველოს უახლესი ისტორიის ერთ-ერთ უმძიმეს თარიღად რჩება
დღეს, 27 სექტემბერს, სოხუმის დაცემიდან 33 წელი გავიდა. 1993 წლის ამ დღეს სოხუმი დაეცა და საქართველოს ცენტრალურმა ხელისუფლებამ ქალაქზე კონტროლი დაკარგა. 27 სექტემბერი საქართველოში აფხაზეთის ომის ერთ-ერთ ყველაზე ტრაგიკულ თარიღად არის მიჩნეული.
აფხაზეთში სამხედრო დაპირისპირება 1992 წლის 14 აგვისტოს დაიწყო. საომარი მოქმედებების ძირითადი ფაზა 13 თვესა და 13 დღეს გაგრძელდა და 1993 წლის 27 სექტემბერს სოხუმის დაცემით დასრულდა.
სოხუმის დაცემას წინ უძღოდა 1993 წლის 27 ივლისს მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება. 16 სექტემბერს სოხუმზე შეტევა განახლდა, რასაც რამდენიმედღიანი მძიმე ბრძოლები მოჰყვა. 27 სექტემბერს ქალაქი დაეცა. სხვადასხვა წყარო მიუთითებს კონფლიქტში რუსეთის ფედერაციიდან ჩასული მებრძოლებისა და რუსული სამხედრო სტრუქტურების მონაწილეობაზეც.
27 სექტემბერს შეტევა განხორციელდა აფხაზეთის მინისტრთა საბჭოს შენობაზეც. ტყვედ აიყვანეს აფხაზეთის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე ჟიული შარტავა, სოხუმის მერი გურამ გაბესკირია და სხვები, რომლებმაც ქალაქის დატოვებაზე უარი თქვეს. ისინი მოგვიანებით მოკლეს.
ომის მსხვერპლთა ზუსტი რაოდენობის შესახებ სხვადასხვა მონაცემი არსებობს. ქართულ საჯარო წყაროებში გვხვდება 10 ათასზე მეტი და 12 ათასზე მეტი დაღუპულის მონაცემები. ომის შედეგად აფხაზეთის დატოვება დაახლოებით 300 ათას ადამიანს მოუწია, რომელთა უმრავლესობა ეთნიკური ქართველი იყო.
სოხუმის დაცემიდან 15 წლის შემდეგ, 2008 წლის 26 აგვისტოს, რუსეთმა აფხაზეთის ე.წ. დამოუკიდებლობა აღიარა. საქართველოს ხელისუფლება და საერთაშორისო თანამეგობრობის დიდი ნაწილი აფხაზეთს საქართველოს საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში განიხილავს.
27 სექტემბერი რჩება ომში დაღუპულთა ხსოვნის, იძულებით გადაადგილებული ასიათასობით ადამიანის ტრაგედიისა და აფხაზეთის კონფლიქტის მძიმე შედეგების გახსენების დღედ.
